ابراهيم عاملي ( موثق )
345
تفسير عاملي ( فارسي )
انسان با استحقاق مال يتيم را مىخورد چون فرض از مال يتيم و مزدكار و مانند آن و هم اكل بمعروف كه در چند آيت قبل مجاز شده است . و از امام رضا عليه - السّلام پرسيدند : تا چه اندازه از مال يتيم مشمول اين آيه نيست ؟ فرمود : كم و زياد تفاوت ندارد مگر در دل داشته باشد كه به او پس بدهد . « يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً » 10 طبرى : ابن زيد گفت : پدرم گفت : اين آيه توصيف مشركين است كه بيتيمان ارث نمىدادند و اموالشان را مىخوردند . مجمع : از امام باقر روايت شده است كه پيغمبر فرمود : روز قيامت گروهى از قبر بلند مىشوند كه آتش از دهانشان شعله ور است ، مردم پرسيدند : اينها چه مردمانى هستند ؟ اين آيه را در جواب قرائت فرمود . ابو الفتوح نوشته است : در او دو وجه گفتند : يكى آنكه سدّى گفت : روز قيامت خورنده ى مال يتيم را برانگيزند و آتش از بينى و دهن و چشم و گوش او بدر ميآيد چون كسى كه شكم او پر آتش باشد ، دوم : آنكه اين بر طريق مثل بود براى آنكه آنكس كه مال يتيم خورد ، مآل و عاقبت او بر دوزخ بود و شكم بر آتش باز كند ، بعقوبت آن مانند اين شعر : و انّ الذي اصبحتم تحلبونه دم غير انّ اللَّون ليس باحمرا مقصود آنكه آن شترى كه براى ديه ى كشته ى خود گرفتهايد و از آن شير ميدوشيد ، در حقيقت شير نيست كه ميدوشيد ، بلكه خون كشته ى شما است كه رنگ آن قرمز نيست . « وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيراً » 10 ابو الفتوح : ابن عامر و عاصم « سيصلون » با ضم ياء قرائت كردهاند كه فعل مجهول باشد از مصدر اصلاء و در نتيجه تفاوتى ميان دو قرائت نيست . مجمع : حلبى از امام صادق ( ع ) روايت كرده است كه در كتاب علىّ عليه السّلام است : گناه خوردن مال يتيم ، در اين عالم دامنگير اولاد و نسل انسان مىشود چون اين آيه : « وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ » اشاره به همين است ، و در